Quảng Ninh - Xây dựng chiến lược và quy hoạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

Thứ Sáu, 27/1/2012 | 18:10 GMT+7

(VN News Plus) - Nhân dịp đầu Xuân Nhâm Thìn 2012, đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh đã dành cho phóng viên báo cuộc trò chuyện đầu xuân.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Phạm Minh Chính (thứ ba, trái sang) và đoàn công tác của tỉnh kiểm tra tiến độ thi công Khu dịch vụ hậu cần nghề cá vịnh Bắc Bộ tại huyện đảo Cô Tô.            

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Phạm Minh Chính (thứ ba, trái sang) và đoàn công tác của tỉnh kiểm tra tiến độ thi công Khu dịch vụ hậu cần nghề cá vịnh Bắc Bộ tại huyện đảo Cô Tô.

- Kính thưa đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí có thể chia sẻ những cảm nhận của bản thân về vùng đất, con người Vùng mỏ khi đồng chí về nhận công tác ở tỉnh?

+ Quảng Ninh là một tỉnh được ví như “Việt Nam thu nhỏ” - như lời cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Vùng đất chúng ta sinh sống có bốn đặc thù với nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển KT-XH, nhưng cũng tiềm ẩn những thách thức đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực vượt qua nhằm đảm bảo định hướng tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI.

Thứ nhất là đặc thù về vị trí địa lý. Chúng ta có cả đường biên giới trên biển và trên bộ với nước CHND Trung Hoa, là nước đông dân nhất và là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Quảng Ninh nằm trong khu vực kinh tế năng động, được xác định là động lực của vùng kinh tế đồng bằng Sông Hồng; có vùng biển rộng, đường biển thông ra đại dương qua Vịnh Bắc Bộ. Vị trí địa lý ấy là điều kiện thuận lợi để chúng ta phát triển kinh tế dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ du lịch, kinh tế cửa khẩu với một thị trường lớn và dễ tính như Trung Quốc. Bên cạnh những thuận lợi thì vị trí địa lý cũng đặt ra nhiệm vụ bảo vệ độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; về xây dựng đường biên giới hoà bình, hữu nghị và phát triển; và đấu tranh với các loại tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm khu vực biên giới.

Đặc thù thứ hai là không đâu có nhiều cảnh quan đặc biệt như Quảng Ninh. Nói cô đọng nhất thì Vịnh Hạ Long của chúng ta là một nơi thần tiên, lung linh, huyền ảo, duyên dáng và mộng mơ; Yên Tử - Trung tâm Phật giáo lịch sử của Việt Nam là nơi kỳ vĩ, linh thiêng và huyền bí. Cùng với đó, chúng ta còn có hệ thống rừng, biển để phát triển du lịch sinh thái. Đi kèm với những thuận lợi trên cũng đặt ra cho chúng ta nhiều thách thức trong việc bảo vệ cảnh quan môi trường trong quá trình phát triển du lịch, đặc biệt là Vịnh Hạ Long.

Thứ ba là Quảng Ninh giàu tài nguyên, khoáng sản cả trong lòng đất và trên biển. Trong lòng đất thì chúng ta có nhiều than đá, đá vôi, đất sét. Trên biển, chúng ta có ngư trường khai thác thuỷ sản rộng lớn, có điều kiện để phát triển các khu nuôi trồng thuỷ sản và rất thuận lợi trong việc xây dựng các cảng biển. Tuy nhiên, chúng ta đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm môi trường xung đột với sự phát triển của ngành du lịch, đồng thời tình hình an ninh trật tự cũng bị ảnh hưởng từ các loại tội phạm liên quan đến khai thác than.

Thứ tư là về con người và xã hội. Cộng đồng dân cư ở Quảng Ninh là sự hội tụ, giao thoa của nền văn hoá Sông Hồng. Vì thế, dân cư nơi đây có sự thống nhất trong đa dạng cả về văn hoá, về dân tộc, về truyền thống lịch sử. Cộng với truyền thống cách mạng của nhân dân các dân tộc trong tỉnh, khí thế cách mạng của người thợ mỏ - một trong những cái nôi hình thành nên giai cấp công nhân Việt Nam thì có thể nói cộng đồng dân cư này có mối liên kết chặt chẽ, có sự phóng khoáng, đa dạng, năng động với một tư tưởng sẵn sàng chiến đấu, lao động, sáng tạo và vươn lên làm giàu đẹp quê hương, đất nước. Con người Quảng Ninh với những đặc trưng riêng chính là nguồn lực mạnh mẽ để hiện thực hoá các lợi thế đặc thù về địa lý, cảnh quan, tài nguyên như tôi đã nói ở trên. Tuy nhiên, thách thức đặt ra đối với tỉnh là hoạt động tội phạm di cư ẩn náu nơi địa bàn tỉnh đang có chiều hướng phát triển, trong quá trình chuyển dịch cơ cấu văn hoá thì bên cạnh phải xây dựng củng cố phát huy truyền thống tốt đẹp của người thợ mỏ, ta phải xây dựng hoàn thiện một nền văn hoá dịch vụ mang những đặc trưng khác biệt.

Tóm lại, bốn đặc thù này có những cơ hội rất lớn nhưng cũng có nhiều thách thức không nhỏ trong quá trình phát triển KT-XH trong những năm tới đây. Vấn đề đặt ra cho tất cả mọi người chúng ta là làm thế nào để phát huy tối đa lợi thế và hạn chế đến mức tối thiểu những thách thức để góp phần thực hiện chủ trương phát triển nhanh và bền vững.

Bí thư Tỉnh ủy Phạm Minh Chính trò chuyện với đồng bào dân tộc thiểu số xã Quảng An, huyện Đầm Hà.            

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Phạm Minh Chính trò chuyện với đồng bào dân tộc thiểu số xã Quảng An, huyện Đầm Hà.

- Từ sự nhìn nhận một cách toàn diện những thế mạnh, cơ hội, khó khăn, thách thức như trên; căn cứ vào tình hình thực tế và sự chỉ đạo của Trung ương, nhất là những chỉ đạo tại hội nghị Trung ương 3 vừa qua, chúng ta xác định mục tiêu, nhiệm vụ chính trong năm 2012 và những năm tới là gì, thưa đồng chí?

+ Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 1/12/2011 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phương hướng, nhiệm vụ năm 2012 đã xác định là năm: “Xây dựng chiến lược và quy hoạch”, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tỉnh nhà trong quá trình định hướng phát triển đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 là chuyển từ tăng trưởng nóng sang tăng trưởng xanh, từ phát triển chưa bền vững sang phát triển bền vững, từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu một cách hài hoà và hợp lý; đồng thời gắn với bảo vệ vững chắc an ninh quốc phòng và phát triển đường biên giới hoà bình hữu nghị hợp tác với nhân dân Trung Hoa.

Ở đây tôi xin được trao đổi thêm về quan điểm phát triển bền vững của tỉnh ta. Trước hết phải nhấn mạnh thời gian qua tỉnh ta đã đạt được những thành tựu hết sức quan trọng, đây là kết quả phấn đấu của các cấp uỷ Đảng, các cấp chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh qua các thời kỳ, như: Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao so với bình quân chung cả nước và thuộc nhóm các tỉnh có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong toàn quốc; thu ngân sách vào loại cao trong các tỉnh đồng bằng sông Hồng; Bình quân GDP/đầu người cao hơn mức trung bình của cả nước; cơ sở hạ tầng đã có bước phát triển, quá trình đô thị hoá nhanh; xoá đói giảm nghèo có chuyển biến tích cực; an ninh quốc phòng được củng cố, thực hiện tốt các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở vùng biên biên giới... Những thành tựu trên có ý nghĩa hết sức cơ bản, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển của tỉnh trong năm 2012 và những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, mô hình phát triển của chúng ta đang theo chiều rộng, tăng trưởng nóng, chưa ổn định và thiếu bền vững, thể hiện ở một số điểm chính như sau: Thứ nhất, ngành dịch vụ có nhiều lợi thế nhưng chưa được khai thác hiệu quả, tỷ trọng trong GDP còn thấp. Tỷ trọng công nghiệp khai khoáng trên GDP cao, thu ngân sách nội địa khoảng 77% là phụ thuộc vào khai thác than và thu thuế từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất; như vậy sản xuất dịch vụ chỉ chiếm khoảng 23%. Như vậy nguồn thu của tỉnh đang phụ thuộc vào nguồn lực hữu hạn, không bền vững. Thứ hai, sự mất cân đối phát triển giữa nông thôn và thành thị ngày càng gia tăng. Dân số khu vực nông thôn chiếm 55% tổng dân số toàn tỉnh nhưng chỉ đóng góp 5,1% GDP của tỉnh. Thứ ba, đầu tư còn dàn trải, chưa hiệu quả, chỉ số ICOR cao (8,25) đang cao gần gấp rưỡi so với cả nước là 6,2, gấp đôi so với các nước trong khu vực là 4. Thứ tư, tỉnh là trung tâm công nghiệp năng lượng, vật liệu xây dựng, đóng tàu, khai khoáng nhưng chủ yếu là do trung ương đầu tư quản lý, công nghiệp địa phương còn mỏng. Bên cạnh đó còn những vấn đề khác như tình trạng ô nhiễm môi trường, tính cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp, ứng dụng và chuyển giao KHCN vào sản xuất kinh doanh còn rất hạn chế, giá trị gia tăng thấp, tính cạnh tranh của sản phẩm chưa cao v.v..

Thế nên chúng ta phải định hướng mục tiêu phát triển như đã nói trên đây. Chúng ta cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại tỷ trọng nền kinh tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng dịch vụ, nhất là dịch vụ du lịch và thương mại vì sẽ phát huy tối đa lợi thế lớn nhất của Quảng Ninh, là yếu tố bền vững và tạo ra giá trị gia tăng nhanh hơn. Về công nghiệp, phát triển công nghiệp địa phương tập trung cho công nghiệp sạch, công nghiệp phụ trợ, công nghiệp chế biến; xác định công nghiệp Trung ương là chỗ dựa quan trọng để phát triển công nghiệp địa phương. Trong lĩnh vực nông nghiệp, đẩy mạnh nuôi trồng và khai thác, kết hợp bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản; phát triển chăn nuôi theo hướng gắn sản xuất với thị trường, phát triển hình thức trang trại; phát triển rừng; các loại cây dược liệu, lấy gỗ gắn với chế biến các sản phẩm lâm nghiệp. Về phát triển xã hội, phấn đấu không để mức chênh lệch về thu nhập bình quân đầu người giữa các tầng lớp dân cư, giữa các nhóm dân cư doãng ra; xây dựng các cộng đồng dân cư bám biên, bám biển kết hợp phát triển sản xuất kinh doanh và bảo vệ an ninh quốc phòng...

Quan điểm, mục tiêu là thế, vậy nhiệm vụ cụ thể của chúng ta là gì? Ở vị trí địa đầu Đông Bắc Tổ quốc, nhiệm vụ quan trọng số một của chúng ta là giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn; xây dựng đường biên giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển với nước CHND Trung Hoa. Cùng với đó, cần tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh gắn với đẩy mạnh chống tiêu cực, tham nhũng lãng phí; tăng cường cải cách thủ tục hành chính và xây dựng chính quyền điện tử thân thiện với nhân dân, doanh nghiệp và vì nhân dân, thực hiện cơ chế “một cửa” trong thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp; tập trung xây dựng một số quy hoạch chiến lược, tạo bước đổi mới căn bản trong công tác quy hoạch; nâng cao hiệu quả ứng dụng và chuyển giao KHCN; đổi mới căn bản công tác đào tạo nhằm phát triển nhanh nguồn nhân lực chất lượng cao…

- Năm 2012, Quảng Ninh xác định chủ đề công tác là năm xây dựng chiến lược và quy hoạch. Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý về nguyên tắc cho tỉnh được thuê tư vấn nước ngoài lập các quy hoạch. Xin đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cho độc giả biết rõ hơn về các nhiệm vụ này?

+ Công tác xây dựng chiến lược, quy hoạch của tỉnh tuy đã đạt được những kết quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế; các quy hoạch còn hạn chế về tầm nhìn, thiếu tính ổn định, đồng bộ và liên kết; quản lý quy hoạch còn lỏng lẻo. Tình hình thực tiễn đang có những thay đổi sâu sắc, rồi việc Vịnh Hạ Long của chúng ta được bầu chọn là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới… đã tác động đến các yêu cầu về hoạch định chiến lược phát triển lâu dài của tỉnh. Thế nên, việc xây dựng chiến lược và các loại quy hoạch trong giai đoạn tới có ý nghĩa quyết định và là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh trong năm 2012 và những năm tiếp theo. Tỉnh đã chỉ đạo thành lập các ban chỉ đạo các cấp do Bí thư cấp ủy làm trưởng ban và Chủ tịch UBND làm phó trưởng ban thường trực và trực tiếp chỉ đạo tổ giúp việc. Thủ tướng Chính phủ vừa qua đã đồng ý về nguyên tắc cho tỉnh được thuê tư vấn nước ngoài lập bốn loại quy hoạch, gồm: Quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH; quy hoạch xây dựng đô thị và hạ tầng kỹ thuật; quy hoạch sử dụng đất đai và tài nguyên; quy hoạch phát triển nguồn nhân lực. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tỉnh sẽ chỉ đạo các cấp, các ngành mời tư vấn trong và ngoài nước có đầy đủ điều kiện về năng lực, kinh nghiệm tham gia tư vấn và phối hợp với các cấp, các ngành để nghiên cứu xây dựng chiến lược và quy hoạch, khai thác triệt để các ý tưởng có tính đột phá của các nhà tư vấn nước ngoài. Ngoài ra, chúng ta cũng có thể sẽ mời tư vấn nước ngoài phản biện lẫn nhau và phản biện tư vấn trong nước để các quy hoạch của chúng ta đạt chất lượng cao nhất, và đặc biệt chú ý đến các điều kiện khả thi của tỉnh… Chiến lược phát triển tốt, các quy hoạch chất lượng khả thi; cùng với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư cho ứng dụng và chuyển giao KHCN vào quản lý, kinh doanh, sản xuất là những vấn đề tạo thành kim chỉ nam để chúng ta phát triển nhanh và bền vững.

- Cùng với chủ đề công tác trên, được biết tỉnh sẽ ưu tiên đẩy mạnh các hoạt động ứng dụng và chuyển giao KHCN, tăng cường cải cách thủ tục hành chính. Xin đồng chí Bí thư chia sẻ với độc giả của Báo về những giải pháp đột phá trong chỉ đạo của tỉnh?

+ Vừa qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thảo luận kỹ và đi đến thống nhất quyết định thành lập Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh (gọi tắt theo tiếng Anh là IPA Quảng Ninh). Đây sẽ là đầu mối tiếp nhận và xử lý thủ tục đầu tư theo cơ chế “một cửa”, thực hiện các hoạt động tư vấn đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp… Năm 2012, tỉnh cũng tiếp tục phân cấp mạnh hơn cho cấp huyện, thị xã và thành phố về các nguồn lực, quyền hạn để các địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ và tự chịu trách nhiệm về các quyết định của mình; còn tỉnh kiểm soát mục tiêu và tăng cường công tác giám sát kiểm tra, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực. HĐND tỉnh trong kỳ họp cuối năm vừa qua đã quyết nghị phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp huyện tự quyết định đầu tư các công trình bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn là một ví dụ cụ thể. Tuy nhiên, đi đôi với phân cấp, chúng ta cần có cơ chế giám sát tốt việc thực hiện để đảm bảo hiệu quả và ổn định. Cùng với đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chúng ta đang tập trung cho ứng dụng và chuyển giao KHCN vào sản xuất và các lĩnh vực của đời sống xã hội. Năm 2012, tỉnh chúng ta là địa phương đầu tiên trong cả nước dành 4-5% tổng chi ngân sách của tỉnh cho đầu tư phát triển KHCN. Để tổ chức thực hiện chính sách này có hiệu quả, tỉnh phải có nhiều biện pháp cụ thể kèm theo và đòi hỏi sự phấn đấu của các cấp, các ngành và của toàn dân.

- Vui mừng, tự hào vì Vịnh Hạ Long đã có tên trong danh sách bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới, Quảng Ninh sẽ làm gì để bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả giá trị riêng có của kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, thưa đồng chí?

+ Vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới, được thế giới bầu chọn, đây là vinh dự cũng là trách nhiệm của Quảng Ninh nói riêng, cả nước nói chung. Vấn đề đầu tiên quan trọng nhất là trong tư duy và nhận thức chúng ta phải có hành động đối với Vịnh Hạ Long ở cấp quốc tế về mọi mặt chứ không còn chỉ là cấp quốc gia và vượt ra khỏi phạm vi một tỉnh. Cảnh quan thiên nhiên ban tặng như vậy cần được khai thác bền vững, không chỉ khai thác phục vụ cho lợi ích hôm nay mà ta phải giữ gìn tôn tạo thì được cho muôn đời. Để thực hiện được điều này chúng ta phải bắt đầu từ công tác quy hoạch phát triển. Do vậy, ngay từ bây giờ chúng ta cần có sự đánh giá thật kỹ, từ đó xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển KT-XH của tỉnh, nhằm phát huy hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh của Quảng Ninh, trên cơ sở đó xây dựng quy hoạch phát triển du lịch Vịnh Hạ Long. Như thế chúng ta mới thực hiện được mục tiêu phát triển nhanh, bền vững gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng tăng nhanh hơn nữa tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế, tạo tiền đề để phát triển công nghiệp dịch vụ và giải trí trong những năm tới đây…

Về nhiệm vụ cụ thể, tôi cho rằng cần thực hiện các biện pháp nhằm xiết chặt kỷ cương quản lý nhà nước đối với hoạt động tham quan du lịch, du lịch trên địa bàn tỉnh, nhất là về các điều kiện an toàn đối với khách tham quan, lưu trú trên Vịnh Hạ Long. Cùng với đó, tỉnh sẽ tăng cường chỉ đạo thực hiện các giải pháp để bảo vệ môi trường nhằm giữ gìn, bảo tồn giá trị di sản. Bên cạnh nhiệm vụ bảo tồn, Quảng Ninh sẽ nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch để phát huy tốt các giá trị của kỳ quan thiên nhiên thế giới. Việc bảo tồn và khai thác để phát huy giá trị di sản sẽ được thực hiện một cách hài hoà để đảm bảo sự phát triển bền vững.

- Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh và kính chúc đồng chí cùng gia đình sang năm mới mạnh khoẻ, hạnh phúc!

Ngọc Hà 

Ý kiến phản hồi(0)
Ý kiến của bạn

Tin mới nhất
Tin cũ hơn
Giá vàng 9999
Tỷ giá
(Nguồn: EXIMBANK)

Thông tin quảng bá